Sekretaria Estadu Kultura - Timor-Leste

Haksolok mai hamutuk iha Festivál Kultura Timor-Leste nian!
Eventu ida ne, parte ida husi programa lubuk ida nebe mak Sekretaria Estadu Kultura no Diresaun Nasionál Kultura desenvolve daudaun, hodi hasoru tinan tolunulu resin lima Deklarasaun Independénsia Repúblika Demokrátika Timor-Leste nian nebe halao iha loron ruanulu resin walu fulan Novembru tinan rihun ida atus sia hitunulu resin lima liu ba.
Eventu ida ne ami halo hodi hatudu manifestasaun oioin kultura ita nia nasaun nian – husi dansa ba muzika tradisionál no múzika sira nebe hetan inspirasaun europa nian, husi arte no ofísiu ba hahan tradisionál oioin. Iha tempu okupasaun, kultura Timor-Leste nia hetan estraga barak neduni agora presiza ita nia apoiu para hodi bele rekupera fali Timor-Leste nia riku soi ida ne.
Kultura oioin nasaun ida no povu ida nian importante tebes iha prosesu ba hametin ninia identidade nasionál. Kultura bele no tenki sai hanesan instrumentu ida hodi hametin paz sosiál no konvivénsia entre povu sira. Husi Tasi Feto to Tasi Mane no husi Lorosae to Loromonu, kultura bele halo ita moris hamutuk iha diferensa nia laran, aprende ho ema seluk saida mak ita la hatene hodi nune bele hariku ita nia esperiénsia loron-loron nian.
Festivál hanesan no objektivu hanesan ita organiza bei-beik ona. Tinan-tinan, representante husi distritu hotu-hotu no grupu etnolinguistiku oioin iha Timor-Leste halibur hamutuk hodi fahe sira nia esperiénsia ba malu, hadulur no harudu sira nia kultura ba malu. Maibe, ba tinan ida ne, ami desidi hodi halo ho design inovador ida hodi fo fatin makas liu ba dansa Tebe Dahur nudar dansa tradisionál ida nebe ho nia variasaun oioin iha rejiaun hotu hotu iha Timor-Leste nia laran.
Tebe Dahur nudar dansa grupu feto no mane no bele hetan iha Timor laran tomak, husi rai tetuk to foho leten. Bainhira iha serimónia rituál ka konfraternizasaun ruma, sira dansa oras ba oras hodi simu ema vizitante sira ka hodi haksolok ba loron ruma komunidade nian. Husi dia 25 to 28 fulan Novembru, hotu-hotu bele mai hare no dansa ita Tebe Dahur,
Rona ita múzika sira nebe toka ho ita nia instrumentu tradisionál sira nebe balu-balun atu lakon daudaun ona, aprende ho ita nia badaen ka artesaun sira konaba arte sira nebe husi otas ba otas ita nia bei ala sira husik hela mai ita, no mai koko ita nia hahan tradisional ninian furak ho ninian gostu. Ida ne mak festa lolós, Festa Kultura Timor-Leste nian!
Virgilio Simith
Sekretáriu Estadu Kultura nian